Nowy most w Głuchołazach otwarty. Rząd stawia na odbudowę odporną na powodzie

Nowy most – symbol odbudowy po katastrofie

Dokładnie osiem miesięcy po tym, jak fala powodziowa we wrześniu 2024 r. zerwała główną przeprawę w Głuchołazach, mieszkańcy doczekali się nowego mostu. Uroczyste otwarcie odbyło się z udziałem Premiera Donalda Tuska, który podkreślił, że właśnie w tym mieście zapadły kluczowe decyzje o pomocy państwa. – Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić – powiedział szef rządu.

Nowa konstrukcja, wzniesiona w miejscu starego „mostu Andrzeja”, jest znacznie bardziej odporna na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Jej przęsło zostało podniesione o blisko metr, a oba końce opierają się na masywnych przyczółkach przenoszących ciężar poza umocnienia wałów. Dzięki temu, nawet w przypadku kolejnej dużej wody, przeprawa ma szansę przetrwać. Koszt budowy to 65 mln zł, a całość finansowana jest z rządowego funduszu powodziowego.

Rekordowa pomoc: 11 mld zł dla poszkodowanych regionów

Otwarcie mostu to tylko jeden z elementów szerokiego programu wsparcia po powodzi, która we wrześniu 2024 r. uderzyła w południowe województwa. Rząd przeznaczył na ten cel łącznie 11 mld zł – najwięcej w historii polskiej administracji w odpowiedzi na klęskę żywiołową. Środki pochodzą zarówno z budżetu państwa, jak i z Funduszy Europejskich, które dostarczyły ponad 6 mld zł. W ramach pomocy uruchomiono blisko 30 różnych instrumentów – od dotacji na odbudowę infrastruktury po bezpośrednie zasiłki.

Do 62 tys. rodzin trafiło już ponad miliard złotych w formie wypłat gotówkowych. W samych Głuchołazach rząd zainwestował 365 mln zł, które pokrywają nie tylko most, ale także odbudowę szkoły, żłobka, pływalni miejskiej oraz remonty kolejnych obiektów. – Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach – zaznaczył Premier Donald Tusk.

„Walka o most – wtedy przegrana, bo woda okazała się silniejsza – ale też dramat setek mieszkańców – to wszystko kazało nam jeszcze poważniej podejść do kwestii pomocy dla terenów popowodziowych”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Most tymczasowy, a potem nowoczesna konstrukcja na stałe

Zanim powstała docelowa przeprawa, wojsko i Rządowa Agencja Rezerw Materiałowych w ekspresowym tempie postawiły most tymczasowy. Dzięki niemu mieszkańcy oraz służby mogły utrzymać podstawowe połączenie między dwiema częściami Głuchołaz. Jednak dopiero stały most przywróci pełną ciągłość drogi krajowej nr 40, która łączy Polskę z Czechami i stanowi ważny szlak transportowy dla regionu.

Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak podkreślił, że nowy obiekt został zaprojektowany z wykorzystaniem wniosków z katastrofalnej powodzi. – Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu – mówił. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński dodał, że most jest przykładem „odbudowy plus” – nowoczesnej i odpornej na wielką wodę.

„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Prace w Głuchołazach jeszcze się nie zakończyły. W planach jest remont mostu Świętego Wojciecha oraz modernizacja terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego – łącznie za prawie 50 mln zł. Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak podkreślił, że takie miejscowości jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, która przyciąga ludzi i turystów, dając jednocześnie poczucie bezpieczeństwa.

Co to oznacza dla Jawora i okolic?

Choć Głuchołazy leżą około 150 km od Jawora, decyzje i mechanizmy pomocowe zastosowane po powodzi mogą być inspiracją także dla naszego regionu. Jawor leży w województwie dolnośląskim, które również odczuło skutki wrześniowej nawalnicy – choć w mniejszym stopniu. Lokalne władze oraz mieszkańcy często zwracają uwagę na stan mostów na rzece Nysie Szalonej i Kaczawie, które wymagają modernizacji. Przykład Głuchołaz pokazuje, że rząd jest gotowy wyłożyć ogromne środki na infrastrukturę krytyczną, jeśli tylko pojawi się odpowiedni nacisk społeczny i polityczny.

Dla kierowców z Jawora i powiatu jaworskiego istotne jest, że nowa przeprawa w Głuchołazach przywraca pełną przejezdność drogi krajowej nr 40, która stanowi alternatywne połączenie z Czechami – często wykorzystywane w ruchu turystycznym i handlowym. Mieszkańcy, którzy planują podróże na południe, mogą już korzystać z bezpiecznej, nowoczesnej trasy. W szerszej perspektywie, rządowa deklaracja dalszego wsparcia dla samorządów (ponad 360 mln zł tylko dla jednego miasta) daje sygnał, że w przypadku kolejnych klęsk żywiołowych pomoc będzie szybka i masowa.

Najważniejsze liczby i fakty o odbudowie

• Koszt budowy nowego mostu w Głuchołazach: 65 mln zł.
• Łączna wartość rządowego pakietu pomocowego po powodzi: 11 mld zł – najwięcej w historii Polski.
• Wsparcie tylko dla Głuchołaz: 365 mln zł, w tym odbudowa szkoły, żłobka, pływalni i remonty dalszych obiektów za 50 mln zł.
• Bezpośrednie zasiłki trafiły do 62 tys. rodzin – łącznie ponad 1 mld zł.
• Środki z Funduszy Europejskich stanowią ponad 6 mld zł z całej puli.
• Nowa przeprawa jest wyższa o około 1 metr w porównaniu ze zniszczonym mostem.

Odbudowa Głuchołaz stanowi swoisty poligon doświadczalny dla procedur kryzysowych i finansowania inwestycji po katastrofie. Jak zapowiedział Premier, pomoc państwa nie kończy się na otwarciu mostu – kolejne projekty będą realizowane w miarę potrzeb, a rządowe środki pozostaną do dyspozycji samorządów jeszcze przez wiele miesięcy.